دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها (CMSR)

دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها در سال 1368 زیر نظر معاونت امور مطبوعاتی و تبلیغاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بنیاد نهاده شد. در سال 1375 براساس سیاستهای کلی دولت و به منظور هماهنگی بیشتر بین نهادهای آموزشی و تحقیقاتی ، دفتر گسترش آموزش رسانه ها با مرکز مطالعات و توسعه رسانه ها ادغام گردید .

این دفتر به منظور تشویق تحقیق و گسترش آموزش در زمینه ارتباطات اجتماعی با تأکید خاص بر مطبوعات و روزنامه نگاری شکل گرفته و تاکنون از حیث مطالعاتی ، تحقیقاتی و آموزشی توانسته است پشتیبان بالنسبه مناسبی برای مطبوعات کشور باشد .

اهداف

دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها با اهداف کلی انجام و حمایت از تحقیقات نظری و کاربردی و گسترش آموزش در حوزه رسانه ها با تأکید بر مطبوعات ، انتشار منابع مفید در حوزه مطبوعات و تبلیغات ، اعم از تألیف و ترجمه ، کمک به رشد و گسترش فعالیت مطبوعاتی و کمک به تدوین سیاستهای مطبوعاتی و تبلیغاتی به فعالیت می پردازد. این دفتر برای تحقق بخشیدن به اهداف ذکر شده از بخشهای تابعة زیر تشکیل شده است :

الف ) معاونت پژوهشی

معاونت پژوهشی با بهره گیری از کارشناسان ارتباطات و علوم اجتماعی ، هدایت تحقیقات را برعهده دارد. وظیفه این معاونت طراحی ، نظارت بر اجرا و حمایت از طرحهای تحقیقاتی و مطالعاتی در حوزه ارتباطات و به ویژه مطبوعات و تبلیغات و نیز حمایت از پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکترا در زمینه ارتباطات و حوزه های وابسته است . به منظور تحقیق وظیفه مذکور گروه های مطالعات و تحقیقات در این معاونت تشکیل شده است .

گروه های مطالعاتی که شامل یازده گروه نشریات روزانه ، عامه پسند، خانواده ، ورزشی ، جوانان ، دینی ، کودکان و نوجوانان ، زنان ، سینمایی ، محلی و ادبی هنری و یک گروه وبلاگ ها می شود بعد ازتحلیل محتوای مطالب گزارش های تحقیقاتی خود را به طور سه ماهه و شش ماهه ارائه می دهند. گروه تحقیقات ، به تحقیقات کلان کاربردی و بنیادی در حوزه مطبوعات و ارتباطات می پردازد و بعد از انجام تحقیقات ، یافته های خود را هم به صورت مکتوب و هم در سمینار ارائه یافته های دفتر به صورت سخنرانی ارائه می دهند .

چکیدة تحقیقات ، پایان نامه ها و گزارش های کارشناسی (و حمایت از پایان نامه هایی ) که توسط این دفتر از بدو تأسیس تاکنون انجام شده در یک مجلد تدوین و عرضه شده است .

علاوه بر تحقیقاتی که تاکنون در زمینه های گوناگون انجام گرفته است ، رئوس کلی برنامه جامع تحقیقاتی دفتر به شرح زیر است که در صورت تمایل ، کلیه استادان و صاحب نظران این حوزه می توانند در قالب طرح های تحقیقاتی با این معاونت همکاری نمایند .

1. وضعیت تولید، نشر و مطالعه نشریات

2. مسائل صنفی ، استقلال و امنیت حرفه ای روزنامه نگار ان

3. بررسی اقتصاد و مدیریت مطبوعات کشور

4. مطبوعات ، حکومت و مقتضیات استقلال و امنیت ملی

5. شناخت نیازها، علایق و گرایش های مخاطبان مطبوعات

6. نظام معانی ، محتوا و پیام های مطبوعاتی

7. مسائل نظام حقوقی ، قانون و مقررات ویژه مطبوعات

8. مسائل منابع و شبکه های تولید اطلاعات و اخبار

9. بررسی مشکلات زیر ساخت های مطبوعات شامل کاغذ، چاپ و نظام توزیع

10. روزنامه نگاری زنان

واحد بررسی جراید فارسی چاپ خارج

از واحدهای تابعه بخش پژوهش است که از سال 1371 به منظور ایجاد آرشیوی کامل و بهنگام از نشریات فارسی زبان چاپ خارج کشور و همچنین تحقیق و پژوهش در این حوزه تأسیس شده است . این واحد هم اکنون دارای بانک اطلاعات نسبتاً جامعی از مطالب نشریات فارسی زبان چاپ خارج از کشور است .

ب ) معاونت آموزشی

دوره های آموزشی کوتاه مدت

دوره های آموزشی دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها به صورت کوتاه مدت و در قالب دو نیمسال تحصیلی در رشته های روزنامه نگاری و گرافیک مطبوعاتی به شرح زیر برگزار می شود .

ترم اول رشته روزنامه نگاری : خبرنویسی ، مصاحبه ، مبانی ارتباط جمعی ، عکاسی خبری و حقوِق مطبوعات

ترم دوم رشته روزنامه نگاری : گزارش نویسی ، ویراستاری و مدیریت اخبار کارگاه عملی ، حقوِق و مسئولیت های اجتماعی روزنامه نگاران و ارتباطات بین الملل

ترم اول رشته گرافیک مطبوعاتی : صفحه آرایی ، تکنیک های طراحی ، مبانی گرافیک ، چاپ و نشر و مبانی عکاسی

ترم دوم رشته گرافیک مطبوعاتی : صفحه آرایی ، طراحی تخصصی ، عکاسی خبری و تصویرسازی در مطبوعات

دوره های آموزش فشرده

برگزاری دوره های فشردة استانی برای آموزش علمی و افزایش توان حرفه ای کادر تحریریه نشریات شهرستانها، نمایندگان دفاتر روزنامه های کثیرالانتشار و کارکنان ادارات روابط عمومی و همچنین دوره های آموزش فشرده برای اعضای تحریریه نشریات در تهران که متقاضی این دوره به طور اختصاصی می باشند، برگزار می شود .

همچنین دوره آموزش رشته روزنامه نگاری برای خبرگزاریها نیز در حال برگزاری می باشد .

ج ) کتابخانه تخصصی

کتابخانه تخصصی دفتر در زمینة علوم ارتباطات و مطبوعات یکی از غنی ترین مجموعه های تخصصی در سطح کشور است که هم اکنون دارای 3671 عنوان کتاب و گزارش های تحقیقاتی فارسی ، 2005 عنوان کتاب تخصصی لاتین ، 739 عنوان پایان نامه فارسی ، 105 عنوان مجلة فارسی و 26 عنوان مجلة لاتین است و اخیراً با تشکیل پایگاه اطلاعاتی مقالات تخصصی در زمینة رسانه های گروهی ، به ویژه مطبوعات موفق شده حدود 10161 مقالة فارسی و 3936 مقالة لاتین را گردآوری و سازماندهی کند. اصل کلیه مقالات در مجموعه کتابخانه تخصصی قابل دسترس است .

د) فصلنامه رسانه

رسانه فصلنامه ای مطالعاتی و تحقیقاتی در زمینة وسایل ارتباط جمعی است که به منظور بازتاب پژوهشها، تجربه ها، دستاوردهای نو و رهیافتهای سودمند علمی در حوزه تخصصی وسایل ارتباط جمعی ، به ویژه مطبوعات ، از سال 1369 به خانوادة مطبوعات ایران پیوسته است .

رسانه ، طی دوره ای نزدیک به پانزده سال انتشار مستمر، به عنوان نخستین و مهمترین بازتابانندة پژوهشها، تجربیات و دستاوردهای ارتباطات در کشور و جهان ، نزد استادان ، صاحبنظران و دانشجویان سطوح مختلف در رشته های علوم ارتباطات اجتماعی ، جایگاهی ویژه یافته است .

سرفصل موضوعاتی که رسانه به عنوان مهمترین مسائل مطرح کرده است عبارتند از: آموزش ، ارتباطات بین الملل ، مطبوعات ایران و جهان ، رادیو، تلویزیون ، سینما، ویدئو، روابط عمومی ، افکار عمومی ، تاریخ ارتباطات جمعی ، جامعه شناسی ، وسایل ارتباط جمعی ، حقوِق مطبوعات و رسانه های جمعی ، ماهواره ، فن آوری نوین ارتباطی ، زبان شناسی ، تشکل های صنفی و ...

رسانه از سال 1383 با تغییر قطع و اندازه و اختصاص مطالب هر شماره به موضوعی خاص ، تاکنون به موضوعات "مطالعات انتقادی و ارتباطات "، "سیاستگذاری و برنامه ریزی در ارتباطات "، "رسانه ها، حضور عمومی و دموکراسی " و " مطبوعات عامه پسند" پرداخته است و قصد دارد این رویه را ادامه دهد .

ه) انتشارات

انتشارات دفتر از میان گزارشهای تحقیق ، تألیف و یا ترجمه های پیشنهاد شده ، آن دسته را که مناسب تشخیص داده می شود و به تأیید شورای انتشارات می رسد به چاپ می رساند. این اداره تاکنون بیش از 0 5 عنوان کتاب منتشر کرده و در اختیار علاقه مندان قرار داده است و بیش از 0 2 عنوان کتاب نیز در دست انتشار دارد .

و) اداره روابط عمومی و روابط بین الملل

واحد روابط عمومی ، ارتباطات درون سازمانی و برون سازمانی و انجام کلیه امور تبلیغی و تشویقی برای دستگاه ها و کارگزاران مطبوعات را به عهده دارد . همچنین ارتباط با رسانه ها و مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی جهت مبادله اخبار و اطلاعات دو جانبه و برگزاری سمینارهای علمی ، کنفرانس های مطبوعاتی ، نمایشگاه های مطبوعاتی و تهیه بولتن بریده جراید از دیگر فعالیت های این واحد محسوب می شود .

عمده ترین وظیفه اداره روابط بین الملل برقرار کردن ارتباط مداوم با مؤسسات ارتباطی بین المللی و شخصیت های علمی در این رشته جهت دستیابی به آخرین یافته های تئوریک و کسب اطلاع از وضعیت جهانی مطبوعات و ارتباطات است که بدین منظور در حال حاضر واحد روابط بین الملل با سه مؤسسه AMIC ، IAMCR و WAPOR در ارتباط است . از دیگر وظایف این بخش ارتباط و همکاری با مؤسسات برای شرکت در کنفرانس ها، سمینارها و دیگر مجامع بین المللی است . این واحد ضمن پیگیری اخبار مربوط به مجامع و رویدادهای جهانی در زمینه ارتباطات به شناسایی و تدارک منابع ارتباطی می پردازد .

منبع: سایت دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها